"पार्टी आनंदसाजरा करण्यासाठी करायची असते", ती त्याला म्हणाली.
"नाही", तो तिला थांबवत म्हणाला, "आपल्या आनंदात मित्रांना सहभागी करण्यासाठी."
"दोन्ही एकच", ती.
"नाही", त्याने परत तिला थांबवले. म्हणाला,
"दुःखाच्या दिवसात सोबत केलेले बरेचदा आनंदाच्या दिवसात विसरले जात असतात."
त्याच्या तापटपणामुळे ती त्रस्त झाली होती.
घटस्फोट हा एकच पर्याय राहिला होता.
मग तिने नवा मार्ग स्वीकारला.
पत्नीम्हणून प्रयत्न करून झाले होते,
तिने मैत्रीण म्हणून सोबत करायचे ठरवले.
त्याला कमी वयात बढती मिळाली.
तो आता एमडी झाला होता.
आजवरच्या आयुष्यात काय काय कमावलं याचा तो विचार करत आनंदून गेला होता.
परंतू लगेचच तो शांत झाला.
त्याला गमावलेली गोष्ट आठवली.
त्याची आई आठवली.
त्याला व्याख्याता व्हायचे होते. पण संसाराच्या रहाटगाडग्यात अडकला.
आपलं वक्तृत्व केवळ पोटभरण्याइतपतच राहतय याचं त्याला अतीव दुःख झालं.
मग त्याने वृत्ती, प्रवृत्ती आणि निवृत्तीची अनुभूती घेण्यास सुरुवात केली.
‘शाळा सुटली पाटी फुटली….’, म्हणत घरी जायचे लहानपणीचे दिवस आठवून ती अधिक भावविभोर झाली.
कारणही तसेच होते.
वडील उच्चशिक्षणासाठी तिला परगावी पाठवण्यासाठी तयार नव्हते.
‘शाळा सुटली पाटी फुटली….’, म्हणत घरी जायचे लहानपणीचे दिवस आठवून ती अधिक भावविभोर झाली.
कारणही तसेच होते.
वडील उच्चशिक्षणासाठी तिला परगावी पाठवण्यासाठी तयार नव्हते.
नि मग त्याच्या लक्षात आले शेजारधर्म असाच पाळायचा असतो.
दोघांचा कलेचा संसार.
रंगदेवतेला साक्षी ठेवून सुरु झालेला संसार न्यायदेवतेच्या दारी पोहंचला.
आपली चूक होते आहे, हे लक्षात येताच त्याने तिची क्षमा मागितली.
नि रंगदेवतेसमोर नवीन नाटक घेऊन सादर झाला, 'कोर्टाची पायरी'.
दोघांचा कलेचा संसार.
दोघेही अभिजात. दोघेही जातिवंत. दोघेही समर्पित. दोघेही शतगुणी.
ही दोघांची गोष्ट नाहीच मुळी.
दोघेही एकजीव कलावंत, साक्षात 'अर्धनारीनटेश्वर'.
दोघांचा कलेचा संसार.
दोघांना जसे जसे पूरस्कार मिळत गेले तसा तसा त्यांचा अहंकार वाढत गेला नि तिची जबाबदारीची जाणीव.
त्याच्यातील 'अहं' कमी करण्याच्या प्रयत्नात तिने त्याला केवळ जाणीव करून दिली, 'आपल्या कलेच्या संसाराला 'निखळ आनंद' हेच आपत्य हवे आहे.'
दोघांचा कलेचा संसार.
गोघांना जसे जसे पुरस्कार मिळत गेले. तसा तसा त्याचा अहंकार वाढत गेला नि तिची जबाबदारीची जाणीव.
तिच्यातील 'मी' कमी करण्याच्या प्रयत्नात तिने त्याला केवळ जाणीव करून दिली.
'आपल्या कलेच्या संसाराला केवळ 'निखळ आनंद' हेच आपत्य हवे आहे.'
तो व्यक्त होत होता. ती आकार घेत होती. काही युगे उलटली. ती पूर्ण साकारली. नि तो अव्यक्त झाला. एव्हाना त्याला लोकं निर्गुण, निराकार म्हणून स...
